รักษารากฟัน (Root Canal Treatment)

การรักษารากฟันคือการกำจัดเนื้อเยื่อในโพรงประสาทฟันที่ติดเชื้อหรืออักเสบออก แล้วทำความสะอาดและอุดคลองรากฟัน เพื่อเก็บฟันธรรมชาติซี่นั้นไว้ใช้งานต่อแทนการถอน ช่วยกำจัดการติดเชื้อและบรรเทาอาการปวด เป็นการรักษาที่มีแนวทางตามหลักฐานทางวิชาการ (evidence-based) ระดับสากลรองรับ

รอยยิ้มสุขภาพดีกับ Deezy Dental Clinic

Endodontics

Root Canal Treatment

วินิจฉัยด้วยการตรวจและเอกซเรย์ก่อนทุกเคส
ครั้งเดียว–หลายครั้ง · เลือกแนวทางตามความซับซ้อนของคลองราก
เก็บฟันไว้ได้ · เป้าหมายหลัก — รักษาฟันธรรมชาติแทนการถอน

Quick Check

ข้อบ่งชี้
ฟันผุลึกถึงโพรงประสาท · ปวดฟันรุนแรง/ปวดตอนกลางคืน · ฟันตายจากอุบัติเหตุ · มีตุ่มหนองหรือเหงือกบวม
ช่วยฟื้นฟู
เก็บฟันธรรมชาติไว้ · กำจัดการติดเชื้อและบรรเทาปวด · กลับมาเคี้ยวใช้งานได้
ข้อห้าม / ข้อควรระวัง
ฟันเสียหาย/แตกร้าวลึกจนบูรณะไม่ได้ · อวัยวะรองรับฟันเสียหายรุนแรง · ต้องประเมินเป็นรายบุคคล
ช่วยป้องกัน
การลุกลามของการติดเชื้อไปยังกระดูกและเนื้อเยื่อรอบปลายราก · การสูญเสียฟันจากการถอน

รักษารากฟันคืออะไร

การรักษารากฟัน (Root Canal Treatment) คือการกำจัดเนื้อเยื่อในโพรงประสาทฟัน (pulp) ที่ติดเชื้อหรืออักเสบออก แล้วทำความสะอาด ขยายและอุดคลองรากฟัน จากนั้นบูรณะตัวฟันให้กลับมาใช้งานได้ โดยยังเก็บฟันธรรมชาติซี่นั้นไว้แทนการถอน

ภายในฟันแต่ละซี่มีโพรงประสาทฟันที่บรรจุเส้นเลือดและเส้นประสาท เมื่อฟันผุลึก แตกร้าว หรือได้รับอุบัติเหตุจนเชื้อโรคลุกลามเข้าถึงโพรงประสาท เนื้อเยื่อภายในจะอักเสบหรือตาย ทำให้เกิดอาการปวด เสียวฟัน หรือมีตุ่มหนอง/บวมที่เหงือก และอาจลุกลามไปยังกระดูกรอบปลายรากได้

การรักษารากฟันมุ่งกำจัดการติดเชื้อออกจากคลองรากและปิดผนึกไม่ให้เชื้อกลับเข้าไปใหม่ เพื่อเก็บฟันธรรมชาติไว้ใช้งานต่อ ตามแนวทางการวินิจฉัยและการรักษาโรคของเนื้อเยื่อในโพรงประสาทและรอบปลายรากที่อ้างอิงหลักฐานทางวิชาการ ทันตแพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะกับฟันแต่ละซี่หลังตรวจและเอกซเรย์

ฟันที่ผ่านการรักษารากแล้ว โดยเฉพาะฟันกรามที่รับแรงเคี้ยวมาก มักต้องบูรณะด้วยครอบฟันหรือวัสดุที่แข็งแรงเพื่อป้องกันการแตกหักและให้กลับมาเคี้ยวได้ตามปกติ — ทันตแพทย์จะประเมินโครงสร้างฟันที่เหลือและแนะนำวิธีบูรณะเป็นรายซี่

สารบัญเนื้อหา
  1. รักษารากฟันคืออะไร
  2. ขั้นตอนการรักษา
  3. รักษารากฟันเหมาะกับใคร?
  4. ราคา
  5. FAQ

ขั้นตอนการรักษา

  1. 1

    ตรวจวินิจฉัยและเอกซเรย์

    ซักประวัติอาการ ตรวจฟันและเนื้อเยื่อรอบราก ทดสอบการตอบสนองของฟัน และเอกซเรย์เพื่อวินิจฉัยโรคของโพรงประสาท/ปลายราก ก่อนวางแผนการรักษา

  2. 2

    ใส่ยาชาและแยกฟันด้วยแผ่นยาง

    ให้ยาชาเฉพาะที่เพื่อไม่ให้เจ็บระหว่างทำ และใส่แผ่นยางกันน้ำลาย (rubber dam) เพื่อป้องกันการปนเปื้อนเชื้อในระหว่างรักษา

  3. 3

    เปิดโพรงประสาทและกำจัดเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อ

    กรอเปิดทางเข้าสู่โพรงประสาท แล้วกำจัดเนื้อเยื่อที่อักเสบหรือตายออกจากคลองรากฟัน

  4. 4

    ทำความสะอาดและขยายคลองรากฟัน

    ทำความสะอาด ขยายคลองรากตามรูปร่าง และล้างด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อเพื่อลดเชื้อในระบบคลองราก

  5. 5

    อุดคลองรากฟัน

    อุดปิดผนึกคลองรากเพื่อไม่ให้เชื้อกลับเข้าไปใหม่ บางเคสทำเสร็จได้ในครั้งเดียว บางเคสต้องใส่ยาฆ่าเชื้อและนัดมาอุดในครั้งถัดไปตามที่ทันตแพทย์ประเมิน

  6. 6

    บูรณะตัวฟัน / ครอบฟัน

    บูรณะตัวฟันด้วยวัสดุอุดหรือครอบฟัน โดยเฉพาะฟันกรามที่รับแรงเคี้ยวมาก มักแนะนำครอบฟันเพื่อป้องกันการแตกหักและคืนการใช้งาน

  7. 7

    ตรวจติดตามผล

    นัดตรวจติดตามเป็นระยะเพื่อประเมินการหายของรอยโรคปลายรากและการใช้งานของฟัน พร้อมแนะนำการดูแลความสะอาดช่องปาก

รักษารากฟันเหมาะกับใคร?

ปวดฟันรุนแรง / ฟันติดเชื้อ

มีอาการปวดตุบ ๆ ปวดตอนกลางคืน เสียวฟันค้างนาน หรือเหงือกบวมเป็นตุ่มหนอง อาจเป็นสัญญาณว่าโพรงประสาทติดเชื้อ

ฟันผุลึก / แตกถึงโพรงประสาท

ฟันผุลึกหรือแตกจนถึงโพรงประสาท การรักษารากช่วยเก็บฟันธรรมชาติไว้แทนการถอน

ฟันที่เคยรักษารากแล้วมีปัญหา

ฟันที่รักษารากไปแล้วแต่ยังปวดหรือมีรอยโรค อาจพิจารณารักษารากซ้ำ (retreatment)

รักษารากฟัน เทียบกับทางเลือกอื่น

ตัวชี้วัด บริการนี้ รักษารากฟัน ถอนฟัน + ใส่ฟันทดแทน ปล่อยไว้ไม่รักษา
เก็บฟันธรรมชาติ เก็บไว้ได้ ต้องถอนออก อาจสูญเสียฟันในภายหลัง
จัดการการติดเชื้อ กำจัดที่ต้นเหตุในคลองราก กำจัดโดยถอนฟัน การติดเชื้ออาจลุกลามไปกระดูก
การบูรณะเพิ่มเติม มักครอบฟันเพื่อความแข็งแรง ต้องทำฟันทดแทน (รากเทียม/สะพานฟัน) ไม่มี
ผลต่อฟันข้างเคียง ไม่กระทบฟันข้างเคียง สะพานฟันอาจต้องกรอฟันข้างเคียง ฟันข้างเคียง/การสบฟันอาจเคลื่อน
จำนวนครั้ง ครั้งเดียวหรือหลายครั้งตามเคส หลายขั้นตอน + รอแผลหาย ไม่มี

ทำไมรักษารากฟันกับ Deezy

การรักษารากที่ดีเริ่มจากการวินิจฉัยที่ถูกต้อง — เราตรวจและเอกซเรย์เพื่อหาสาเหตุก่อนเสมอ เพื่อเก็บฟันธรรมชาติของคุณไว้ให้ได้มากที่สุด

ทีมทันตแพทย์ของ Deezy วินิจฉัยโรคของโพรงประสาทและรอบปลายรากด้วยการตรวจและเอกซเรย์ ทำการรักษาภายใต้แผ่นยางกันน้ำลายตามมาตรฐาน และดูแลต่อเนื่องตั้งแต่รักษารากจนถึงการบูรณะครอบฟันและการติดตามผล ให้บริการครบทั้ง 33 สาขา

วินิจฉัยก่อนรักษาทุกเคส

ตรวจอาการ ทดสอบการตอบสนองของฟัน และเอกซเรย์เพื่อวางแผนตามหลักฐานทางวิชาการ

รักษาภายใต้แผ่นยางกันน้ำลาย

ลดการปนเปื้อนเชื้อระหว่างการรักษารากตามมาตรฐานสากล

ดูแลครบตั้งแต่รากถึงครอบฟัน

รักษาราก บูรณะฟัน และติดตามการหายของรอยโรคในที่เดียว

ครบทั้ง 33 สาขา

ดูแลต่อเนื่องใกล้บ้านด้วยมาตรฐานเดียวกัน

จุดยืนของ Deezy: ไม่ควรปล่อยฟันที่ปวดหรือติดเชื้อไว้เพราะกลัวการรักษาราก — เมื่อฟันยังบูรณะได้ การรักษารากช่วยเก็บฟันธรรมชาติไว้ได้ ซึ่งมีคุณค่ากว่าการถอนแล้วใส่ฟันทดแทน

ที่ Deezy เราวินิจฉัยหาสาเหตุด้วยการตรวจและเอกซเรย์ก่อนแนะนำแผนการรักษา และอธิบายอย่างตรงไปตรงมาว่ากรณีใดเหมาะกับการรักษาราก กรณีใดการถอนแล้วทดแทนเหมาะสมกว่า เพราะการเลือกแนวทางควรอิงจากสภาพฟันจริงและหลักฐานทางวิชาการ ไม่ใช่จากความกลัวหรือราคาเพียงอย่างเดียว

เราจึงแนะนำ ให้ทุกเคสได้รับการวินิจฉัยและเอกซเรย์ก่อนตัดสินใจ — เพื่อเลือกแนวทางที่เก็บฟันหรือทดแทนฟันได้เหมาะกับคุณจริง ๆ

จากห้องตรวจ

คนไข้หลายคนกลัวว่ารักษารากจะเจ็บมาก สิ่งที่เราเน้นคือการวินิจฉัยให้ถูกต้อง ทำภายใต้ยาชาและแผ่นยางกันน้ำลาย และการบูรณะฟันหลังรักษาให้แข็งแรง เพราะสิ่งเหล่านี้มีผลต่อผลลัพธ์ระยะยาว
ทพญ. ธัญพร พงษ์ขจรกิจการ
เก็บฟันธรรมชาติ
เป้าหมายของการรักษาราก (ESE S3 guideline)
ปวดรุนแรงพบไม่บ่อย
อาการปวดรุนแรงหลังการรักษาพบได้ไม่บ่อย (meta-analysis 2024)
รักษาซ้ำได้
เคสเดิมที่มีปัญหา — ผลสำเร็จขึ้นกับปัจจัยของแต่ละเคส
  • เข้าใจผิด: รักษารากฟันเจ็บมากและปวดรุนแรงเสมอ

    ทำภายใต้ยาชา และงานวิจัยพบว่าอาการปวดรุนแรงหลังการรักษาพบได้ไม่บ่อย ทันตแพทย์จะดูแลและให้ยาบรรเทาปวดตามเหมาะสม

  • เข้าใจผิด: รักษารากแล้วไม่ต้องดูแลหรือทำอะไรต่อ

    ฟันที่รักษารากมักต้องบูรณะด้วยครอบฟัน ดูแลความสะอาด และมาตรวจติดตามเพื่อประเมินการหายของรอยโรค

  • เข้าใจผิด: ฟันที่เคยรักษารากแล้วมีปัญหา ต้องถอนอย่างเดียว

    หลายเคสสามารถรักษารากซ้ำ (retreatment) ได้ ผลสำเร็จขึ้นกับเกณฑ์การประเมินและปัจจัยของแต่ละเคส

ไม่แน่ใจว่าฟันของคุณต้องรักษารากไหม?

ให้ทีม Deezy วินิจฉัยด้วยการตรวจและเอกซเรย์ แล้วอธิบายทางเลือกให้ ปรึกษาฟรี

ค่ารักษารากฟันขึ้นกับตำแหน่งฟันและจำนวนคลองราก (ฟันหน้ามักน้อยกว่าฟันกรามที่มีหลายคลองราก) และการบูรณะด้วยครอบฟันหลังรักษามักคิดแยกต่างหาก — ทีม Deezy ประเมินและแจ้งราคาชัดเจนหลังตรวจและเอกซเรย์ก่อนเริ่มการรักษาเสมอ ปรึกษาการผ่อนได้

รักษารากฟันหน้า / ฟันกรามน้อย

ประเมินหลังตรวจ

ต่อซี่

  • วินิจฉัยและเอกซเรย์ก่อนรักษา
  • ทำความสะอาดและอุดคลองรากฟัน
  • ใช้แผ่นยางกันน้ำลายตามมาตรฐาน
  • ตรวจติดตามผลหลังการรักษา
เคสซับซ้อน

รักษารากฟันกราม (หลายคลองราก)

ประเมินหลังตรวจ

ต่อซี่

  • จัดการคลองรากหลายคลอง
  • วินิจฉัยและเอกซเรย์ก่อนรักษา
  • แนะนำการบูรณะ/ครอบฟันหลังรักษา
  • ตรวจติดตามการหายของรอยโรค

ข้อควรระวังและความปลอดภัย

  • อาการปวดฟันมีได้จากหลายสาเหตุ จึงต้องวินิจฉัยแยกโรคของโพรงประสาทและรอบปลายรากด้วยการตรวจและเอกซเรย์ก่อนเริ่มการรักษาเสมอ ตามแนวทางการรักษาที่อ้างอิงหลักฐานทางวิชาการ
  • อาการปวดหรือตึงหลังการรักษาอาจพบได้ในช่วงแรก โดยจากการทบทวนงานวิจัยพบว่าอาการปวดรุนแรงหลังการรักษาพบได้ไม่บ่อย ซึ่งดูแลได้ตามคำแนะนำและยาบรรเทาปวดของทันตแพทย์
  • ฟันที่รักษารากแล้วมักเปราะขึ้น จึงมักแนะนำให้บูรณะด้วยครอบฟันหรือวัสดุที่แข็งแรงเพื่อป้องกันการแตกหัก — ทันตแพทย์จะแนะนำวิธีบูรณะที่เหมาะกับฟันแต่ละซี่
  • หากหลังรักษายังมีอาการหรือรอยโรคไม่หาย สามารถพิจารณารักษารากซ้ำ (retreatment) หรือการผ่าตัดปลายรากในบางเคส ทั้งนี้ผลสำเร็จของการรักษาซ้ำแตกต่างกันตามเกณฑ์การประเมิน ระยะเวลาติดตามผล และลักษณะรอยโรคของแต่ละเคส
  • จำนวนครั้ง ระยะเวลา และผลลัพธ์ขึ้นกับความซับซ้อนของคลองรากและสภาพฟันของแต่ละบุคคล — ทันตแพทย์จะประเมินและอธิบายทางเลือกให้เป็นรายเคส

คำถามที่พบบ่อย

รักษารากฟันใช้สิทธิประกันสังคมได้ไหม?

โดยทั่วไปไม่ได้ การรักษารากฟันไม่อยู่ในกลุ่มงานพื้นฐานที่สิทธิทันตกรรมประกันสังคมครอบคลุม ซึ่งได้แก่ขูดหินปูน อุดฟัน และถอนฟัน รวมกันไม่เกิน 900 บาทต่อปี และผ่าฟันคุดซึ่งมีวงเงินแยก เราบอกตรง ๆ ดีกว่าให้คุณวางแผนด้วยตัวเลขที่ไม่มีอยู่จริง ส่วนที่สิทธิ์ช่วยได้ในเส้นทางนี้คืองานที่มักทำร่วมกัน เช่น การถอนฟันหากสุดท้ายเก็บฟันซี่นั้นไม่ได้ อัตราค่ารักษารากฟันที่อนุมัติแล้วเท่ากันทุกสาขาและอยู่ในหน้าค่าบริการ ทีมงานแจ้งยอดก่อนเริ่มเสมอ

รักษารากฟันเจ็บไหม?

การรักษารากทำภายใต้ยาชาเฉพาะที่ ระหว่างทำจึงไม่เจ็บ หลังยาชาหมดฤทธิ์อาจมีอาการปวดตึงเล็กน้อยช่วงแรก ซึ่งจากการทบทวนงานวิจัยพบว่าอาการปวดรุนแรงหลังการรักษาพบได้ไม่บ่อย ทันตแพทย์จะให้คำแนะนำการดูแลและยาบรรเทาปวดตามความเหมาะสม

รักษารากฟันต้องมากี่ครั้ง?

ขึ้นกับความซับซ้อนของคลองรากและสภาพการติดเชื้อ บางเคสรักษาเสร็จได้ในครั้งเดียว (single-visit) บางเคสต้องแบ่งหลายครั้งเพื่อใส่ยาฆ่าเชื้อระหว่างนัด ทันตแพทย์จะเลือกแนวทางตามปัจจัยทางคลินิกของฟันแต่ละซี่ ไม่ได้ตัดสินจากอาการปวดหลังทำเพียงอย่างเดียว

รักษารากแล้วต้องครอบฟันไหม?

ฟันที่รักษารากแล้ว โดยเฉพาะฟันกรามที่รับแรงเคี้ยวมาก มักแนะนำให้บูรณะด้วยครอบฟันหรือวัสดุที่แข็งแรงเพื่อป้องกันการแตกหัก ทันตแพทย์จะประเมินโครงสร้างฟันที่เหลือและแนะนำวิธีบูรณะที่เหมาะกับฟันแต่ละซี่เป็นรายบุคคล

รักษารากฟันแล้วฟันจะอยู่ได้นานไหม?

เป้าหมายของการรักษารากคือเก็บฟันธรรมชาติซี่นั้นไว้ใช้งานต่อแทนการถอน ผลลัพธ์ระยะยาวขึ้นกับการบูรณะที่ดี การดูแลความสะอาดช่องปาก และการมาตรวจติดตามเพื่อประเมินการหายของรอยโรคปลายราก ทันตแพทย์จะนัดติดตามผลเป็นระยะ

ถ้ารักษารากแล้วยังปวดหรือไม่หายทำอย่างไร?

ฟันที่เคยรักษารากแล้วยังมีอาการหรือรอยโรคไม่หาย สามารถพิจารณารักษารากซ้ำ (retreatment) หรือการผ่าตัดปลายรากในบางเคส จากการทบทวนงานวิจัย ผลสำเร็จของการรักษาซ้ำแตกต่างกันตามเกณฑ์การประเมิน ระยะเวลาติดตามผล และลักษณะรอยโรคของแต่ละเคส ทันตแพทย์จะประเมินและอธิบายทางเลือกให้เป็นรายบุคคล

ฟันที่ประสาทฟันตายแล้ว มีวิธีรักษาแบบใดบ้าง?

การรักษารากฟันแบบมาตรฐาน (ทำความสะอาดและอุดคลองราก) เป็นแนวทางหลักสำหรับฟันที่เนื้อเยื่อในโพรงประสาทตาย สำหรับฟันแท้บางกรณีมีการศึกษาเรื่องหัตถการฟื้นฟูเนื้อเยื่อ (regenerative endodontics) เป็นทางเลือกหนึ่ง แต่งานวิจัยยังไม่พบว่าให้ผลดีกว่าการรักษารากแบบดั้งเดิมอย่างชัดเจน ทันตแพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะกับฟันแต่ละเคส

รักษารากฟัน กับ ถอนฟัน เลือกอย่างไหนดี?

การรักษารากช่วยเก็บฟันธรรมชาติไว้โดยไม่ต้องถอน ซึ่งมักเป็นทางเลือกแรกเมื่อฟันยังบูรณะได้ ส่วนการถอนฟันเหมาะกับกรณีที่ฟันเสียหายมากจนเก็บไว้ไม่ได้ และมักต้องใส่ฟันทดแทนตามมา ทันตแพทย์จะวินิจฉัยและเปรียบเทียบข้อดี-ข้อจำกัดของแต่ละทางให้เป็นรายบุคคล

รักษารากฟันระหว่างตั้งครรภ์ได้ไหม?

ทำได้ และการปล่อยฟันที่ติดเชื้อไว้มักเสี่ยงกว่าการรักษา ช่วงที่ทันตแพทย์มักเลือกคือไตรมาสที่สอง เพราะคุณแม่นั่งได้สบายกว่าและพ้นช่วงแรกของการตั้งครรภ์ แต่ถ้ามีอาการปวดหรือบวมก็ไม่ควรรอ ยาชาเฉพาะที่และการกันรังสีตอนถ่ายภาพเป็นสิ่งที่ทำได้ตามปกติ สิ่งที่ต้องทำคือบอกทีมงานตั้งแต่วันนัดว่าคุณตั้งครรภ์กี่สัปดาห์ และมีภาวะแทรกซ้อนอะไรที่สูติแพทย์กำชับไว้หรือไม่

ทพญ. ธัญพร พงษ์ขจรกิจการ

อัปเดตล่าสุด 20 ก.ค. 2026

ตรวจสอบโดย

ทพญ. ธัญพร พงษ์ขจรกิจการ (หมอออย)

ผู้อำนวยการแพทย์ และผู้ก่อตั้ง

References 4

ดูแหล่งอ้างอิง

เนื้อหานี้อ้างอิงจากงานวิจัยที่ผ่านการตรวจสอบ (peer-reviewed) และตรวจทานโดยทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อความถูกต้องและทันสมัย

  1. Duncan HF et al. Treatment of pulpal and apical disease: The European Society of Endodontology (ESE) S3-level clinical practice guideline. Int Endod J. 2023.
  2. Signor B et al. Postoperative pain after single-visit root canal treatment or vital pulp therapy: A systematic review and meta-analysis. J Am Dent Assoc. 2024.
  3. Olivieri JG et al. Outcome of root canal retreatment filled with gutta-percha techniques: A systematic review and meta-analysis. J Dent. 2024.
  4. Glynis A et al. Regenerative Endodontic Procedures for the Treatment of Necrotic Mature Teeth with Apical Periodontitis: A Systematic Review and Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. J Endod. 2021.

อย่าปล่อยให้ปวดฟันลุกลาม — เก็บฟันของคุณไว้ด้วยการรักษาราก

ปรึกษาและตรวจประเมินฟรีกับทีม Deezy — วินิจฉัยด้วยการตรวจและเอกซเรย์ พร้อมแผนราคาชัดเจนก่อนตัดสินใจ

นัดปรึกษาฟรี
096-108-8813 ทักไลน์