บริการทั้งหมด · รักษาเหงือกและปริทันต์
รักษาโรคเหงือก (โรคปริทันต์) ครบวงจร
Periodontitis คือโรคที่มีการสูญเสียการยึดเกาะและกระดูกรอบฟัน ไม่ใช่เพียงเหงือกแดงหรือเลือดออก คำว่า ‘รำมะนาด’ เป็นภาษาทั่วไปและไม่บอกระยะ การรักษาจึงเริ่มจากตรวจทั้งปาก ประเมินความรุนแรง/ความเร็วเสี่ยงและพยากรณ์รายซี่ แล้วรักษาเป็นขั้น—ควบคุม plaque/ความเสี่ยง ทำความสะอาดใต้เหงือก ประเมินซ้ำ และเพิ่มการรักษาเฉพาะตำแหน่งเมื่อเข้าเกณฑ์
Quick Check
- อาการสังเกต
- เหงือกร่น ฟันดูยาวขึ้น · มีหนองไหลจากร่องเหงือก · ฟันโยก เคี้ยวเจ็บ · มีกลิ่นปากรุนแรง
- เป้าหมาย
- ลดการอักเสบ/ร่องที่เสี่ยง · รักษาการใช้งาน · ทำให้ดูแลและติดตามได้
- ไม่รับประกัน
- กระดูก/attachment ไม่กลับเองทั้งหมด · ฟันบางซี่พยากรณ์ไม่ดี · โรคกลับทำงานได้
- การรักษา
- เริ่มแบบไม่ผ่าตัด ประเมินซ้ำ แล้วเพิ่มศัลยกรรม/ทางเลือกเฉพาะตำแหน่งเมื่อเข้าเกณฑ์
โรคปริทันต์ (รำมะนาด) คืออะไร แตกต่างจากเหงือกอักเสบอย่างไร
Periodontitis เป็นโรคอักเสบที่สัมพันธ์กับ dysbiotic plaque biofilm และมีการสูญเสียเนื้อเยื่อยึดฟันอย่างต่อเนื่อง ต้องแยกจาก gingivitis ที่ยังไม่มี attachment loss และจากเหงือกร่น/บวมที่มีสาเหตุอื่น
Gingivitis เป็นปัจจัยตั้งต้นที่สำคัญ แต่ไม่ใช่ทุกคนหรือทุกตำแหน่งที่มี gingivitis จะดำเนินเป็น periodontitis ความไวของเจ้าบ้าน การสูบบุหรี่ เบาหวาน การดูแล plaque ประวัติโรคและปัจจัยเฉพาะที่มีผลต่อความเสี่ยง จึงต้องประเมินมากกว่าคำว่า ‘มีหินปูน’
อาจพบเลือดออก ร่องลึก เหงือกร่น หนอง ฟันเคลื่อน/โยกหรือเคี้ยวไม่เหมือนเดิม แต่บางคนอาการน้อย การวินิจฉัยใช้ clinical attachment loss รูปแบบการสูญเสียกระดูกและหลักฐานอื่นร่วมกัน ร่องลึกเกินตัวเลขหนึ่งเพียงอย่างเดียวไม่ตั้ง stage และฟันโยกไม่ได้แปลว่าต้องถอนเสมอ
การสูญเสีย attachment/bone ที่เกิดแล้วไม่งอกกลับเองทั้งหมด การรักษามุ่งควบคุมโรคและรักษาการใช้งานตามพยากรณ์ ใน defect/เคสที่เหมาะอาจพิจารณา regenerative therapy แต่ไม่รับประกันการสร้างกลับหรือการอยู่รอดของฟันทุกซี่
สารบัญเนื้อหา ▶
ปริทันต์คืออะไร และตรวจอย่างไรให้ไม่สรุปจากร่องลึกอย่างเดียว
Diagnosis, stage, grade และ prognosis ตอบคนละคำถาม: มีโรคไหม รุนแรง/ซับซ้อนเท่าไร มีแนวโน้มดำเนินเร็วไหม และฟันแต่ละซี่คาดหวังอะไรได้
ตรวจ plaque/calculus เลือดออก probing depth, clinical attachment level, recession, furcation, mobility, tooth migration และการสบ พร้อมภาพรังสีที่ตอบคำถามระดับ/รูปแบบกระดูก ประวัติการสูญเสียฟันและข้อมูลเดิมช่วยดู progression
Stage ไม่ได้ตั้งจาก pocket depth อย่างเดียว และคำว่า mild/moderate/severe แบบเก่าไม่ควรถูกแปลงเป็น 4–5/6 มม. อัตโนมัติ Grade พิจารณาหลักฐาน progression และตัวปรับความเสี่ยง เช่น สูบบุหรี่/เบาหวาน โดยไม่ใช้ตัวเลขที่ไม่มีข้อมูล
ก่อนวางแผนรายซี่ต้องดู restorability, endodontic/structural status, mobility/occlusion, support และความต้องการของผู้ป่วย ฟันโยกอาจมีหลายสาเหตุ และการ splint/ถอนเป็นการตัดสินหลัง diagnosis/prognosis ไม่ใช่คำตอบจากอาการ
- ขอ periodontal chart และภาพ/เหตุผลที่ใช้ตั้ง stage/grade
- ถามว่าฟันใดเป็นแกนรักษา ฟันใดพยากรณ์ไม่แน่นอน และจุดใดรอประเมินซ้ำ
- แยก gingivitis, periodontitis, recession, endo-perio lesion และปัญหาการสบ/โครงสร้าง
- ระบุปัจจัยเสี่ยงและสิ่งที่ผู้ป่วย/ทีมรักษาต้องทำก่อนเพิ่มหัตถการ
ขั้นตอนการรักษา
- 1
ตรวจวินิจฉัยและวางแผน (Diagnosis & Planning)
ซักสุขภาพ ยา สูบบุหรี่ เบาหวาน ประวัติฟัน/ปริทันต์ ตรวจ chart และใช้ภาพตามข้อบ่งชี้เพื่อสรุป diagnosis, stage, grade, risk และ prognosis รายซี่
- 2
รักษาเบื้องต้น (Initial Therapy / Root Planing)
อธิบายโรค ฝึก plaque control จัดการปัจจัยกักคราบ/ความเสี่ยง และทำ subgingival instrumentation ตามขอบเขตที่วินิจฉัย จำนวนครั้ง เครื่องมือและยาชาปรับรายเคส
- 3
ประเมินผลการรักษา (Re-evaluation)
เมื่อถึงเวลาที่เหมาะกับแผน ให้เทียบ plaque/bleeding, probing, attachment, mobility และการดูแลเองรายตำแหน่ง ไม่ใช้ 4–6 สัปดาห์เป็นคำสัญญาสำหรับทุกเคส
- 4
ศัลยกรรมปริทันต์ (Surgical Phase) - ถ้าจำเป็น
ตำแหน่งที่ยังเป็นโรคอาจพิจารณา instrumentation ซ้ำ ศัลยกรรมเข้าถึง resective/regenerative therapy หรือเปลี่ยนพยากรณ์/ถอน โดยอธิบายประโยชน์ ความเสี่ยง ทางเลือกและความไม่แน่นอน
- 5
การดูแลต่อเนื่อง (Periodontal Maintenance)
กำหนด supportive periodontal care ตามความเสี่ยงและ residual disease ตรวจการกลับทำงานของโรค ทบทวนการดูแล/ความเสี่ยง และส่งกลับ active treatment เมื่อเข้าเกณฑ์
รักษาโรคปริทันต์ แตกต่างจากการขูดหินปูนทั่วไปอย่างไร?
| ข้อแตกต่าง | บริการนี้ รักษาโรคปริทันต์ (เกลารากฟัน) | ขูดหินปูนทั่วไป (Scaling) |
|---|---|---|
| เป้าหมาย | ทำความสะอาดลึกใต้เหงือก ผิวรากฟัน | ทำความสะอาดเหนือขอบเหงือกและใต้เหงือกเล็กน้อย |
| โรคที่เป็น | ปริทันต์อักเสบ (กระดูกละลาย มีร่องลึก) | เหงือกปกติ หรือ เหงือกอักเสบระยะแรก |
| ขอบเขต/ยาชา | ปรับจาก sites, comfort, สุขภาพและแผน | ปรับจาก deposits, inflammation และ comfort เช่นกัน |
| การติดตาม | ต้อง reassess disease endpoints และวาง supportive care | ช่วง recall ตั้งจากสุขภาพ/ความเสี่ยง ไม่ใช้เวลาหายตายตัว |
จุดยืนของ Deezy: Deezy จะไม่ใช้คำว่า ‘ครบวงจร’ เพื่อรับประกันว่าทุกสาขามีทุกขั้น ไม่ใช้เลเซอร์/ผ่าตัดเป็นคำตอบก่อน reassessment และไม่รับประกันเก็บฟันทุกซี่
การตัดสินใจที่โปร่งใสต้องผูกกับ diagnosis, stage/grade, prognosis รายซี่ ผลระยะแรก ความเสี่ยง ทางเลือกและค่าใช้จ่ายที่ยืนยัน หาก operational fact ยังไม่มีแหล่งอนุมัติ หน้าจะระบุเป็น gap แทนการแต่ง claim
เราจึงแนะนำ ขอสำเนาผลตรวจ/แผนเป็นขั้น จุดประเมินซ้ำ พยากรณ์และ quote ก่อนเริ่ม แล้วถามว่าข้อมูลใดจะทำให้แผนเปลี่ยน
หลักคิดทางคลินิก: รักษา disease endpoints ไม่ใช่ทำจำนวนครั้งให้ครบ
หลังระยะแรกให้ดูว่าตำแหน่งใดยังมี bleeding/pocket ที่เสี่ยง ดูการควบคุม plaque และปัจจัยเสี่ยง แล้วค่อยเลือกทำซ้ำ ศัลยกรรมหรือ support ไม่ข้ามจาก stage ไปแพ็กเกจเดียว
- Stage + grade
- ความรุนแรง/ซับซ้อนและความเสี่ยงดำเนินโรคตอบคนละคำถาม
- Re-evaluate sites
- งานเพิ่มต้องผูกกับ residual disease และ prognosis
-
เข้าใจผิด: เป็นกรรมพันธุ์จึงทำอะไรไม่ได้
ความไวอาจต่างกัน แต่ plaque, สูบบุหรี่, เบาหวานและ supportive care เป็นปัจจัยที่ประเมิน/จัดการได้; ไม่รับประกันป้องกันทั้งหมด
-
เข้าใจผิด: ยาสีฟันหรือเลเซอร์อย่างเดียวรักษารำมะนาด
ไม่มีผลิตภัณฑ์/อุปกรณ์เดียวแทน diagnosis, instrumentation, risk control, reassessment และ supportive care
ฐานข้อมูลหน้านี้ไม่มี rate card Deezy ที่ยืนยัน จึงไม่แสดงตัวเลข/ตรวจฟรี ให้ขอใบเสนอราคาแยกตรวจ/chart/ภาพ การรักษาใต้เหงือกเป็นบริเวณ reassessment ศัลยกรรมหรือ biomaterial เมื่อมี และ supportive care พร้อมสิ่งที่รวม/ไม่รวม
ข้อควรระวังและความปลอดภัย
- จำนวนครั้ง ขอบเขตและยาชาขึ้นกับตำแหน่ง ความลึก ความทน สุขภาพและแผน ไม่รับประกัน 2–4 ครั้งหรือใช้ยาชาทุกคน
- หลัง instrumentation อาจระบม เสียว เลือดออกหรือเห็นเหงือก/ช่องเปลี่ยน แต่ความรุนแรงและระยะต่างกัน ปวด/บวมเพิ่ม ไข้ เลือดออกไม่หยุด กลืน/หายใจลำบากให้ติดต่อหรือประเมินเร่งด่วน
- การสูบบุหรี่และเบาหวานที่ควบคุมไม่ดีสัมพันธ์กับความเสี่ยง/การตอบสนอง ควรวางแผนลดความเสี่ยงร่วมกับผู้ดูแล ไม่ใช้เป็นเหตุรับประกันล้มเหลวหรือปฏิเสธการประเมิน
- เลเซอร์เป็น adjunct บางบริบท ไม่แทน diagnosis, plaque control, instrumentation และ reassessment และไม่ควรขายว่าเหนือกว่าหรือจำเป็นทุกเคส
- ผลลัพธ์ขึ้นกับ stage/grade พยากรณ์รายซี่ การดูแลเอง ปัจจัยเสี่ยงและ supportive care ไม่มีการรับประกันหยุดโรค/เก็บฟันหรือช่วง maintenance เดียว
คำถามที่พบบ่อย
โรคปริทันต์ รักษาหายไหม?
ควรตั้งเป้าว่าควบคุมโรคมากกว่ารับประกันหายขาด การสูญเสีย attachment/bone ไม่กลับเองทั้งหมด แต่ selected defects อาจเหมาะกับ regenerative therapy ผลและอายุฟันขึ้นกับ stage/grade พยากรณ์รายซี่ การตอบสนอง ความเสี่ยงและ supportive care จึงไม่รับประกันหยุดโรคหรืออยู่ได้นานเท่ากัน
เกลารากฟัน เจ็บไหม?
ความรู้สึกต่างกันตามตำแหน่ง การอักเสบ เครื่องมือ ความกังวลและขอบเขต ยาชาอาจใช้เมื่อเหมาะแต่ไม่รับประกันไร้ความรู้สึก หลังทำอาจระบมหรือเสียว ให้ขอแผน comfort/ยาเฉพาะบุคคลและเกณฑ์ติดต่อ ไม่ใช้คำแนะนำยาทั่วไปแทนประวัติโรค/ยา/แพ้
ฟันโยกแล้ว รักษาได้ไหม หรือต้องถอนอย่างเดียว?
ฟันโยกไม่ใช่คำตัดสินถอน ต้องดูสาเหตุ active inflammation, support, furcation, root/structural/endodontic status, occlusion, restorability, hygiene และความต้องการ การควบคุมโรค ปรับการสบ splint หรือถอนมีบทบาทต่างกัน; ขอ prognosis และทางเลือกเป็นรายซี่
จัดฟันอยู่ เป็นโรคปริทันต์ได้ไหม?
เป็นได้ เครื่องมืออาจทำให้ plaque control ยากขึ้น แต่การหยุด/ปรับแรงหรือเดินหน้าต้องร่วมวางแผนจาก periodontal diagnosis/stability, attachment, hygiene และเป้าหมายจัดฟัน ไม่ควรเปลี่ยนแผนเองจากบทความ
โรคปริทันต์ ติดต่อได้ไหม?
ไม่ควรอธิบายว่าเป็นโรคติดต่อแบบหวัด แม้คนใกล้ชิดแชร์จุลชีพในช่องปากได้ การเกิด periodontitis ต้องมีความสัมพันธ์ระหว่าง biofilm การตอบสนองของเจ้าบ้าน เวลาและปัจจัยเสี่ยง การแยกของใช้ไม่แทน plaque control การตรวจและการดูแลปัจจัยเสี่ยง
โรคเหงือกมีอะไรบ้าง และรำมะนาดคืออะไร?
คำกว้าง ๆ ครอบคลุม gingivitis ที่ยังไม่มี attachment loss, periodontitis ที่มี attachment/bone loss, เหงือกร่น/เหงือกโตและภาวะอื่น ส่วน ‘รำมะนาด’ เป็นคำทั่วไปที่มักหมายถึงโรคปริทันต์แต่ไม่บอก stage/grade ต้องใช้ diagnosis ทางคลินิกก่อนรักษา
โรคเหงือกปลาทองเกี่ยวกับหน้านี้ไหม?
ไม่เกี่ยว คำนี้เป็น intent ด้านสัตวแพทย์/การเลี้ยงปลา ไม่ใช่โรคปริทันต์ในคนและไม่ควรใช้คำแนะนำทันตกรรมรักษาปลา ให้ปรึกษาสัตวแพทย์หรือแหล่งสุขภาพสัตว์น้ำที่เหมาะสม
สูบบุหรี่มีผลกับการรักษาโรคปริทันต์มากแค่ไหน?
มีผลมาก และเป็นปัจจัยที่คุณควบคุมได้เองมากที่สุดในบรรดาปัจจัยทั้งหมด บุหรี่ทำให้เลือดไปเลี้ยงเหงือกน้อยลง แผลหายช้ากว่า และบางครั้งบังอาการด้วย คือเหงือกไม่ค่อยมีเลือดออกทั้งที่โรคยังดำเนินอยู่ ทำให้กว่าจะรู้ตัวก็ลุกลามไปมาก ผลการรักษาในคนที่ยังสูบจึงมักไม่ดีเท่าคนที่หยุด เราไม่ได้บอกให้หยุดในวันเดียว แต่บอกทันตแพทย์ตามจริงว่าสูบวันละเท่าไร จะได้วางรอบติดตามให้เหมาะ
อัปเดตล่าสุด 22 ก.ค. 2026
ตรวจสอบโดย
ผู้อำนวยการแพทย์ และผู้ก่อตั้ง
References
2
ดูแหล่งอ้างอิง ซ่อนแหล่งอ้างอิง ▶
เนื้อหานี้อ้างอิงจากงานวิจัยที่ผ่านการตรวจสอบ (peer-reviewed) และตรวจทานโดยทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อความถูกต้องและทันสมัย
เริ่มรักษาปริทันต์จาก diagnosis และพยากรณ์ที่ตรวจสอบได้
ติดต่อ Deezy Dental เพื่อยืนยันสาขา ผู้รักษา ขอบเขตตรวจ ราคา และนัดประเมินปริทันต์
สอบถาม / นัดหมาย