คนท้อง ปวดฟัน เหงือกอักเสบ ควรดูแลอย่างไร

ฮอร์โมนระหว่างตั้งครรภ์อาจขยายการตอบสนองของเหงือกต่อคราบจุลินทรีย์ จึงเห็นเหงือกแดง บวม หรือเลือดออกง่ายขึ้น แต่คราบและการอักเสบยังต้องได้รับการประเมินและควบคุม

gingivitis เป็นการอักเสบที่ยังไม่พบการสูญเสียการยึดเกาะและกระดูกรองรับฟันแบบ periodontitis จึงไม่ควรเรียกเลือดออกทุกกรณีว่าโรคปริทันต์ และไม่ควรรอหลังคลอดโดยไม่ตรวจหากอาการต่อเนื่อง

คำว่า ‘คนท้อง ปวดฟัน เหงือกอักเสบ’ รวมอาการคนละต้นเหตุไว้ด้วยกัน ปวดเฉพาะซี่ ปวดเอง ปวดกลางคืน ปวดกัด หรือบวมเฉพาะจุดอาจเกี่ยวกับฟันผุ โพรงประสาท รอยร้าว ฝี ฟันคุด หรือปริทันต์ ไม่ควรรักษาด้วยยาอย่างเดียวโดยไม่รู้ต้นเหตุ

งานวิจัยพบความสัมพันธ์ระดับประชากรระหว่างโรคปริทันต์กับผลลัพธ์การตั้งครรภ์บางอย่าง แต่ไม่พิสูจน์ว่าโรคเหงือกเป็นสาเหตุของเหตุการณ์ในคนหนึ่งคน และไม่รับรองว่าการรักษาปริทันต์จะป้องกันการคลอดก่อนกำหนด เป้าหมายที่ยืนยันได้คือดูแลสุขภาพช่องปากของผู้ตั้งครรภ์ตามผลวินิจฉัย

อาการและรูปถ่ายช่วยบอกความเร่งด่วน แต่ไม่แทนการตรวจฟัน เหงือก การสบและภาพที่มีข้อบ่งชี้

ซักอายุครรภ์ กำหนดคลอด การฝากครรภ์/ภาวะครรภ์เสี่ยง โรคประจำตัว อาการแพ้ ยาและผลิตภัณฑ์ทุกชนิด รวมถึงข้อจำกัดจากทีมสูติกรรมที่มีเหตุผลเฉพาะราย

ตรวจตำแหน่งปวด ฟันผุ/รอยร้าว การตอบสนองของโพรงประสาท การกดเคาะ/กัด เหงือก คราบ หินปูน เลือดออก ร่องเหงือก การยึดเกาะ หนอง ฟันโยกและเยื่อบุ แยก gingivitis, periodontitis, abscess, dental pain และก้อนเหงือก

หากภาพรังสีจะเปลี่ยนการวินิจฉัยหรือการรักษา ทันตแพทย์เลือกชนิด ขอบเขตและเทคนิคให้เหมาะ ไม่ควรเลื่อนภาพที่จำเป็นเพียงเพราะตั้งครรภ์ และไม่รับรองเสื้อตะกั่วเป็นมาตรการมาตรฐานทุกกรณี เพราะแนวทาง ADA ปัจจุบันไม่แนะนำการใช้เครื่องป้องกันรังสีบนตัวผู้ป่วยเป็นกิจวัตร

• นำสมุดฝากครรภ์หรือข้อมูลทีมสูติกรรม รายชื่อยา/วิตามิน/สมุนไพรและประวัติแพ้มาด้วย
• บอกลักษณะปวด ระยะเวลา สิ่งกระตุ้น ตำแหน่งบวม ไข้ หนอง การกิน/นอนและยาที่ใช้ไปแล้ว
• อย่าหยุด aspirin ขนาดต่ำที่แพทย์สั่ง หรือปรับยาประจำเองเพื่อมาทำฟัน
• ขอคำอธิบายผลวินิจฉัย ทางเลือก ประโยชน์และความเสี่ยง ราคา และแผนติดตามก่อนเริ่ม

2 diagnoses

วินิจฉัยช่องปาก + บริบทการตั้งครรภ์

ไม่รับรองผล

ไม่สัญญาผลต่อการคลอดหรือความปลอดภัยรายบุคคลจากหน้าเว็บ

• เข้าใจผิด: คนท้องต้องรอไตรมาส 2 จึงทำฟันได้

  การดูแลที่จำเป็นพิจารณาได้ตลอดครรภ์ เลือกเวลาโดยดูความเร่งด่วน หัตถการ สุขภาพ และความสบาย

• เข้าใจผิด: เหงือกบวมตอนท้องกินยาก็หาย

  ยาลดอาการไม่แทนการวินิจฉัย การควบคุมคราบ/หินปูน หรือการจัดการต้นเหตุฟันและฝี

• บวมลามใบหน้า/คอ ไข้ ซึม อ้าปากลำบาก กลืนลำบาก หายใจลำบาก หรือรับน้ำ/อาหารไม่ได้ ต้องรับการประเมินเร่งด่วน; หากหายใจลำบากให้ขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน
• แจ้งทีมทันตกรรมทันทีหากระหว่างนัดมีหน้ามืด คลื่นไส้ หายใจไม่สบาย เจ็บครรภ์ เลือดออก หรืออาการผิดปกติ ทีมจะหยุดและประเมิน/ส่งต่อตามสถานการณ์
• ช่วงครรภ์มากขึ้นอาจปรับท่านั่ง ระยะเวลานัดและพักตามอาการ ไม่ฝืนท่านอนที่ทำให้เวียนศีรษะหรือไม่สบาย
• FDA แนะนำไม่ใช้ NSAIDs ตั้งแต่อายุครรภ์ประมาณ 20 สัปดาห์ขึ้นไป เว้นแต่ผู้เชี่ยวชาญสั่งเป็นกรณี และยาหลายสูตรมี NSAID ซ่อนอยู่; ข้อยกเว้นคือ aspirin 81 mg ที่สั่งเพื่อข้อบ่งชี้การตั้งครรภ์ ห้ามหยุดเอง
• ยาชา ยาปฏิชีวนะ ยาแก้ปวด และการให้ยาระงับความรู้สึก ไม่ใช่ชุดเดียวสำหรับผู้ตั้งครรภ์ทุกคน ต้องเลือกตามผลวินิจฉัย หัตถการ อายุครรภ์ ประวัติแพ้ โรคร่วม ปฏิกิริยาระหว่างยา และการประสานที่จำเป็น